Wat is staking?.

Een blockchain zonder centrale beheerder moet aanvallen duur maken. Bij proof-of-work doe je dat met stroom en machines, bij proof-of-stake met kapitaal: validators zetten munten in als borg en verliezen die deels als ze vals spelen of structureel offline zijn.

Het netwerk kiest per ronde willekeurig validators om blokken voor te stellen en te bevestigen. Hoe meer ingezette munten, hoe groter de kans om gekozen te worden — en hoe groter de inzet die je op het spel zet.

Het rendement bestaat meestal uit drie lagen. De eerste is nieuwe uitgifte: het protocol maakt nieuwe munten aan om validators te betalen. De tweede zijn transactiekosten die gebruikers betalen. De derde, op netwerken als Ethereum, is de waarde van blokruimte-veilingen (MEV/tips).

Alleen de tweede en derde laag zijn echte betalingen van gebruikers. De eerste laag is verwatering: wie niet staket, ziet zijn aandeel in de totale voorraad dalen. Dat is de reden dat het nominale stakingrendement niet gelijk staat aan winst.

Het cijfer dat platformen tonen is bijna altijd bruto en in munten uitgedrukt. Trek daar de inflatie van het netwerk, de commissie van je validator of platform en de belasting vanaf, en je houdt het reële rendement over.

Een netwerk dat 4 procent uitkeert maar 3 procent per jaar bijmaakt en waar je platform 15 procent commissie neemt, levert reëel weinig op. Reken altijd met het reële cijfer, niet met de banner.

Ethereum keert doorgaans enkele procenten per jaar uit, afhankelijk van hoeveel ether er in totaal gestaket staat. Solana, Cardano, Polkadot, Cosmos en Avalanche kennen hogere nominale percentages, maar ook hogere uitgifte.

Een hoog percentage is geen kwaliteitskeurmerk. Een netwerk dat 20 procent uitkeert en 18 procent bijmaakt, betaalt je vooral met je eigen verwatering.