Wat is een DEX?.

Op een centrale beurs stort je geld of crypto bij het bedrijf, dat vervolgens jouw saldo in een interne database bijhoudt. Pas als je opneemt, verlaat het bezit het platform. Bij een DEX gebeurt dat niet: elke wissel is een transactie op de blockchain, uitgevoerd door een slim contract dat vooraf vastligt en publiek te controleren is.

Dat verschil bepaalt ook het risicoprofiel. Er is geen partij die je account kan bevriezen of failliet kan gaan met jouw saldo, maar er is evenmin een helpdesk die een foute transactie terugdraait. Wie op een DEX handelt, aanvaardt dat de verantwoordelijkheid volledig bij de gebruiker ligt.

De meeste DEX'en gebruiken een automated market maker (AMM). In plaats van kopers en verkopers aan elkaar te koppelen via een orderboek, handel je tegen een pool met twee munten. Een wiskundige formule bepaalt de prijs op basis van de verhouding tussen die twee voorraden: haal je munt A uit de pool, dan wordt A schaarser en dus duurder.

Hoe groter de pool, hoe minder één order de verhouding verstoort en hoe stabieler de prijs blijft. Dat verschil heet prijsimpact of slippage en is bij grote orders vaak belangrijker dan het tarief dat de DEX rekent.

Een wissel op een DEX kent drie kostenposten. De pool rekent een handelsfee, meestal tussen 0,05% en 1%, die naar de aanbieders van liquiditeit gaat. Daarbovenop betaal je netwerkkosten aan de blockchain zelf, die per netwerk en per moment sterk verschillen. Tot slot is er slippage: het verschil tussen de prijs die je op het scherm ziet en de prijs die je uiteindelijk krijgt.

Bij kleine bedragen op een druk netwerk kunnen de netwerkkosten relatief zwaarder wegen dan de handelsfee. Bij grote bedragen in een dunne pool is slippage juist meestal de grootste kostenpost.

Op een DEX kan iedereen een markt aanmaken, ook voor een token dat kwaadwillend is opgezet. Een token met dezelfde naam als een bekend project is niets bijzonders; alleen het contractadres bepaalt om welk token het werkelijk gaat. Controleer dat adres altijd via een onafhankelijke bron voordat je wisselt.

Daarnaast bestaat het risico van fouten in slimme contracten en van transacties die door anderen worden voorgelaten in het netwerkverkeer, waardoor je een slechtere prijs krijgt. Een strakke slippage-limiet en kleine testtransacties beperken de schade van beide.