Consumentenrechten bij een EU-vergunde cryptoaanbieder.

Een vergunde cryptodienstverlener moet klantgeld en klanttegoeden gescheiden houden van zijn eigen bedrijfsvermogen. Dat betekent dat jouw crypto en geld in beginsel niet vermengd raken met de bedrijfsmiddelen van de aanbieder, wat het risico verkleint dat je tegoed verdwijnt in een faillissement van het bedrijf zelf.

Daarnaast heb je recht op duidelijke, niet-misleidende informatie over kosten, risico's en de kenmerken van een dienst, en moet de aanbieder een intern beleid hebben voor het afhandelen van klachten. Bij bewaring van activa (custody) gelden extra zorgvuldigheidseisen, en de aanbieder is in beginsel aansprakelijk voor verlies van bewaarde activa door zijn eigen fouten of nalatigheid.

De eerste stap bij een geschil is altijd de interne klachtenprocedure van de aanbieder zelf; vergunde partijen zijn verplicht zo'n procedure aan te bieden en binnen een redelijke termijn te reageren. Bewaar bewijs van je communicatie, transactiegegevens en eventuele schermafbeeldingen, want die zijn nodig als de klacht verder moet worden opgeschaald.

Kom je er met de aanbieder niet uit, dan kun je de klacht voorleggen aan de nationale toezichthouder, zoals de AFM in Nederland of de FSMA in België. Voor grensoverschrijdende geschillen binnen de EU bestaat bovendien een netwerk van instanties voor buitengerechtelijke geschillenbeslechting, waarmee je vaak zonder rechtszaak tot een oplossing kunt komen.

Koersrisico is en blijft voor rekening van de gebruiker: geen enkele vergunning of toezichthouder garandeert dat de waarde van een crypto-actief stabiel blijft of stijgt. Er bestaat geen depositogarantiestelsel voor crypto zoals dat voor bankrekeningen geldt; als een aanbieder zelf insolvent raakt door slecht ondernemersbeleid en niet door fraude of nalatigheid, is terugbetaling niet gegarandeerd, ook al is de partij vergund.

Ook transacties naar of vanaf een self-custody wallet, waarbij geen enkele dienstverlener betrokken is, vallen buiten de reikwijdte van de meeste consumentenbeschermingsregels: verlies van een private key of een foutieve overboeking naar een verkeerd adres is dan volledig voor eigen risico.

Controleer eerst of de aanbieder daadwerkelijk vergund is via het openbare register, want dat bepaalt welke klachtroute openstaat en welke toezichthouder bevoegd is. Formuleer je klacht feitelijk, onderbouw met data en bedragen, en wees concreet over wat je als oplossing verwacht: terugbetaling, correctie of een schriftelijke toelichting.