MiCA in Nederland: de rol van AFM en DNB.

De AFM is de centrale vergunningverlener voor cryptodienstverleners (CASP's) onder MiCA en houdt toezicht op gedragsregels: informatieverstrekking, zorgplicht, klachtenafhandeling en marktmisbruik. DNB richt zich op de prudentiële kant, zoals kapitaal- en organisatie-eisen, en speelt een rol bij de beoordeling van uitgevers van stablecoins (asset-referenced tokens en e-money tokens).

Voor gebruikers is dat onderscheid vooral relevant bij klachten: gaat het om misleidende informatie of een oneerlijke praktijk, dan is de AFM het aanspreekpunt; gaat het om de financiële soliditeit van een stablecoin-uitgever, dan ligt de bevoegdheid meer bij DNB. In de praktijk werken beide toezichthouders samen en wisselen ze informatie uit.

Partijen die vóór de inwerkingtreding van MiCA al onder de Nederlandse registratieplicht voor cryptodiensten vielen, konden gebruikmaken van een overgangsregime om hun bedrijfsvoering aan te passen aan de nieuwe eisen zonder direct alle activiteiten te moeten staken. Dit overgangsrecht heeft een beperkte looptijd en verschilt per lidstaat, omdat elke toezichthouder een eigen einddatum kon vaststellen binnen de door de verordening toegestane marge.

Voor gebruikers betekent dit dat een aanbieder die actief is, niet per definitie al een volledige MiCA-vergunning heeft: die kan nog in de overgangsfase zitten. Het is daarom verstandig om bij twijfel navraag te doen naar de exacte status en dit te verifiëren in het openbare register in plaats van af te gaan op reclame-uitingen.

De AFM houdt een openbaar register bij van vergunde cryptodienstverleners in Nederland. Daarnaast publiceert de Europese toezichthouder ESMA een geconsolideerd overzicht van alle vergunde partijen in de Unie, inclusief het land van vergunningverlening. Vergelijk altijd de exacte statutaire naam en het registratienummer met wat een platform op zijn website vermeldt, want naamsbootsing komt voor bij fraude.

Let ook op het onderscheid tussen een vergunning voor cryptodiensten en andere vergunningen, zoals die voor beleggingsondernemingen. Een partij kan op één terrein vergund zijn en op een ander terrein niet, wat de reikwijdte van het toezicht beperkt.

Een Nederlandse vergunning zegt niets over de kwaliteit of het slagen van een specifiek project, en biedt geen garantie tegen koersverlies. Er is geen depositogarantiestelsel voor crypto zoals dat voor bankrekeningen bestaat. Vergunning en toezicht verkleinen vooral het risico op wanbeheer en oneerlijke praktijken bij de aanbieder zelf.