Internationale standaarden: FATF, BIS, FSB en IMF.

De Financial Action Task Force stelt aanbevelingen op om witwassen en terrorismefinanciering tegen te gaan, en breidde die in de afgelopen jaren expliciet uit naar 'virtual assets' en 'virtual asset service providers'. De bekendste bijdrage aan de cryptowereld is de zogeheten travel rule: bij overdrachten boven een bepaalde grens moeten dienstverleners identificerende gegevens van afzender en ontvanger meesturen, vergelijkbaar met wat al gebruikelijk is bij klassieke bankoverschrijvingen.

FATF heeft geen wetgevende macht; landen zijn niet verplicht de aanbevelingen letterlijk over te nemen. Toch heeft niet-naleving praktische gevolgen, omdat FATF landen op zwarte en grijze lijsten kan plaatsen. Zo'n plaatsing maakt het voor lokale financiële instellingen moeilijker om internationale bankrelaties te onderhouden, wat een sterke prikkel geeft om de aanbevelingen toch over te nemen.

In de EU is de travel rule inmiddels omgezet in bindende regelgeving die naast MiCA werkt, specifiek gericht op transparantie bij overdrachten van cryptoactiva.

De Bank for International Settlements fungeert als een soort kennis- en coördinatiecentrum voor centrale banken wereldwijd. Via het Basel-comité voor bankentoezicht heeft BIS regels ontwikkeld voor hoe banken hun blootstelling aan crypto-activa op hun balans moeten waarderen en van kapitaal moeten voorzien, met doorgaans strengere kapitaaleisen naarmate een crypto-actief volatieler of minder gereguleerd is.

Daarnaast speelt BIS via zijn Innovation Hub een centrale rol in onderzoek naar digitale centralebankmunten, CBDC's, en in grensoverschrijdende proefprojecten waarin centrale banken samen testen hoe betalingen tussen landen sneller en goedkoper kunnen via nieuwe technologie. Deze projecten zijn geen wetgeving, maar beïnvloeden wel hoe centrale banken hun eigen regels rond digitale valuta vormgeven.

De Financial Stability Board kijkt breder naar systeemrisico's: hoe zou een grote schok in de cryptomarkt kunnen overslaan naar de bredere financiële sector? FSB publiceert aanbevelingen specifiek gericht op cryptoactiva en stablecoins, met aandacht voor grensoverschrijdende samenwerking tussen toezichthouders, omdat cryptomarkten zich weinig aantrekken van landsgrenzen.

Het IMF benadert crypto vanuit macro-economisch perspectief: wat betekent wijdverbreide adoptie van crypto voor monetair beleid, wisselkoersstabiliteit en kapitaalstromen, vooral in landen met een zwakkere eigen munt? Het IMF adviseert lidstaten regelmatig over nationaal cryptobeleid en koppelt dat advies soms aan bredere financiële steunprogramma's, wat de invloed van deze aanbevelingen vergroot ten opzichte van louter technisch advies.

MiCA is niet in een vacuüm ontstaan; de Europese wetgever heeft bij het opstellen nadrukkelijk gekeken naar FATF-aanbevelingen over de travel rule en naar bredere internationale discussies over stablecoins die mede door FSB zijn aangejaagd na eerdere zorgen over grootschalige, wereldwijd inzetbare munten. Zo verklaart de aandacht voor asset-referenced tokens in MiCA zich deels vanuit internationale bezorgdheid over de impact van zulke munten op financiële stabiliteit.

Tegelijk blijft de EU een eigen koers varen: MiCA gaat op onderdelen verder dan wat internationale standaarden strikt vereisen, bijvoorbeeld met een volwaardig vergunningsregime voor aanbieders in plaats van enkel antiwitwasverplichtingen. Internationale standaarden vormen dus een vloer en een gedeelde taal, geen plafond voor wat een regio als de EU aan regels invoert.