Crypto-regels in Zwitserland en Dubai.

Zwitserland reguleert crypto niet via één aparte cryptowet, maar past grotendeels bestaande financiële wetgeving toe en laat de toezichthouder FINMA per geval beoordelen in welke categorie een token valt: betaaltoken, nutstoken of beleggingstoken. Die indeling bepaalt vervolgens welke regels van toepassing zijn, van antiwitwasregels tot een volwaardige bankvergunning voor partijen die deposito's aantrekken.

Rond het kanton Zug, bekend geworden als 'Crypto Valley', ontstond sinds de vroege jaren van blockchain-ondernemingen een cluster van start-ups, stichtingen en dienstverleners die profiteren van een combinatie van rechtszekerheid, een stabiele juridische structuur voor stichtingen en een toezichthouder die vooraf duidelijkheid geeft via zogeheten no-action letters en richtlijnen.

Belangrijk is dat FINMA niet per se soepeler is dan Europese toezichthouders; de eisen rond witwasbestrijding en kapitaal kunnen net zo streng zijn. Het verschil zit vooral in de voorspelbaarheid en snelheid van duidelijkheid krijgen, en in het feit dat Zwitserland geen EU-lidstaat is en dus buiten het MiCA-kader valt.

Dubai koos voor een andere aanpak: een speciaal opgerichte autoriteit, VARA, die zich uitsluitend bezighoudt met virtuele activa en los staat van de bredere financiële toezichthouders in het emiraat. Dat maakt het mogelijk om regels specifiek op crypto toe te snijden in plaats van bestaande wetgeving te herinterpreteren, wat sneller kan gaan maar ook betekent dat het kader relatief jong is en nog wordt bijgeschaafd.

VARA werkt met verschillende vergunningscategorieën voor onder meer handelsplatformen, bewaardiensten en adviesactiviteiten, met eigen kapitaal- en governance-eisen per categorie. Dubai profileert zich daarnaast met aparte economische zones die extra fiscale en regelgevende voordelen bieden aan bedrijven die zich er vestigen, wat de aantrekkingskracht op internationale spelers vergroot.

De keerzijde is dat toezicht en jurisprudentie er minder lang bestaan dan in Zwitserland of de EU, waardoor gebruikers en bedrijven meer afhankelijk zijn van hoe de autoriteit in de praktijk optreedt dan van een uitgebreide historie van toepassing.

Beide jurisdicties combineren een relatief compacte overheid met de ambitie om internationaal kapitaal en talent aan te trekken. Dat vertaalt zich in toezichthouders die actief meedenken met de sector, snellere doorlooptijden voor vergunningsaanvragen dan in veel grotere blokken, en een narratief dat crypto-innovatie welkom is zolang de basisregels rond witwasbestrijding en consumentenbescherming worden gerespecteerd.

Tegelijk betekent een vergunning in Zwitserland of Dubai niet automatisch toegang tot de EU-markt. Een bedrijf dat vanuit Zug of Dubai in de EU actief wil zijn, moet alsnog aan MiCA voldoen of via een vergunde EU-partij werken, net zoals dat voor elk ander derde land geldt.

MiCA is bewust ontworpen als één geharmoniseerd kader voor 27 lidstaten tegelijk, met een vergunning die na goedkeuring in de hele EU geldig is. Dat brede bereik gaat gepaard met een langere aanlooptijd voor nieuwe regels en minder ruimte voor individuele lidstaten om af te wijken. Zwitserland en Dubai opereren als één jurisdictie en kunnen daardoor sneller schakelen, maar hun regels gelden ook maar op één plek.

Voor gebruikers betekent dit dat een vergunning in Zwitserland of Dubai geen garantie geeft op hetzelfde beschermingsniveau als een MiCA-vergunning in de EU; de precieze eisen rond bijvoorbeeld bewaring van klantengelden en geschillenbeslechting moeten per jurisdictie apart worden gecontroleerd.