Crypto swappen uitgelegd.

Op een gedecentraliseerde beurs (DEX) wordt een swap niet gematcht tussen een koper en verkoper zoals op een traditioneel orderboek, maar verloopt de ruil via een liquiditeitspool: een smart contract met twee (of meer) tokens die door andere gebruikers zijn ingelegd. Wanneer jij token A inlevert voor token B, verschuift de verhouding in de pool en past een wiskundige formule de prijs automatisch aan.

Deze aanpak heet automated market making (AMM). Er is geen tegenpartij die specifiek jouw order accepteert; in plaats daarvan reageert de pool op de vraag die jij toevoegt. Hoe groter jouw swap ten opzichte van de pool, hoe meer de prijs binnen die pool verschuift tijdens de transactie zelf.

Niet elk tokenpaar heeft een eigen, diepe liquiditeitspool. Als je token A rechtstreeks naar token C wilt swappen maar die pool nauwelijks liquiditeit heeft, kan een swap-interface de route automatisch opsplitsen: eerst van A naar een veelgebruikte tussenmunt zoals een stablecoin, en vervolgens van die tussenmunt naar C. Dit heet routing en gebeurt meestal automatisch op de achtergrond.

Aggregators zijn diensten die meerdere DEX's en pools tegelijk doorzoeken om de gunstigste combinatie van routes te vinden. Ze kunnen een swap zelfs over verschillende platforms tegelijk verdelen als dat per saldo een beter resultaat oplevert. Het gevolg is doorgaans een betere prijs, maar ook een iets complexere transactie met meer onderliggende stappen en dus vaak hogere netwerkkosten.

Een swap brengt doorgaans drie soorten kosten met zich mee. Ten eerste de netwerkkosten (gas fees) die je betaalt aan het blockchainnetwerk om de transactie te verwerken, ongeacht welk platform je gebruikt. Deze kosten schommelen met de drukte op het netwerk en kunnen bij een populaire blockchain in piekmomenten fors oplopen.

Ten tweede rekent de liquiditeitspool zelf meestal een klein percentage als vergoeding voor de liquiditeitsverschaffers, vaak tussen 0,01% en 1% van de swap. Ten derde kan het platform of de interface een eigen servicefee toevoegen. Deze drie componenten samen bepalen hoeveel je daadwerkelijk overhoudt vergeleken met de koers die je aanvankelijk zag.

Voordat je een swap bevestigt, toont vrijwel elke interface een overzicht met de verwachte hoeveelheid tokens die je ontvangt, de minimale hoeveelheid bij tegenvallende prijsbeweging, en een instelbare slippage-tolerantie. Deze tolerantie bepaalt hoeveel afwijking van de verwachte prijs je accepteert voordat de transactie wordt geannuleerd.

Een te lage tolerantie kan ertoe leiden dat je swap steeds mislukt bij een vluchtige markt, terwijl je gasgeld toch kwijt bent aan de mislukte poging. Een te hoge tolerantie stelt je bloot aan een aanzienlijk slechtere prijs of aan zogeheten front-running, waarbij een bot jouw transactie ziet aankomen en er financieel voordeel uit haalt. Zie de gids over slippage voor een uitgebreidere uitleg.

Voordat een DEX namens jou tokens uit je wallet mag verplaatsen, moet je meestal eerst een aparte 'approve'-transactie ondertekenen die het smart contract toestemming geeft voor een bepaald token. Dit is een aparte stap los van de eigenlijke swap en kost ook netwerkkosten.

Veel wallets en interfaces bieden de keuze tussen een onbeperkte goedkeuring (handig voor herhaald gebruik, maar risicovoller als het contract ooit kwetsbaar blijkt) of een goedkeuring die precies het benodigde bedrag toestaat. Voor wie voorzichtig wil zijn, is het beperken van goedkeuringen tot het bedrag van de swap een verstandige gewoonte, ook al vraagt dat bij een volgende swap opnieuw om een handtekening.

Naast marktrisico kent swappen een aantal eigen risico's. Een verkeerd tokenadres invoeren of een vervalste versie van een populair token selecteren kan leiden tot een swap naar een waardeloos token, vooral bij het gebruik van minder bekende interfaces. Controleer daarom altijd het contractadres via een officiële bron voordat je een nieuw of onbekend token swapt.

Daarnaast bestaat het risico van kwetsbaarheden in het onderliggende smart contract van de DEX of pool zelf. Grotere, langer bestaande protocollen hebben doorgaans meerdere externe audits ondergaan, wat het risico vermindert maar niet volledig wegneemt.