Crypto bewijslast en administratie in 2026.

Voor een onderbouwde aangifte is het verstandig om per platform en wallet bij te houden: transactiegeschiedenis, stortingen en opnames, ontvangen staking- of lending-beloningen, en eventuele airdrops. Bewaar ook bevestigingsmails, ordergeschiedenis en, waar mogelijk, exports in csv-formaat die je rechtstreeks van de beurs of het platform kunt downloaden.

Voor de waardering op specifieke momenten, zoals de peildatum in Nederland, is het nuttig om ook koersgegevens te bewaren van de bron die je hebt gebruikt, zodat je achteraf kunt aantonen hoe je tot een bepaalde eurowaarde bent gekomen.

De meeste grote cryptobeurzen bieden de mogelijkheid om een csv-export van je transactiehistorie te downloaden. Voor self-custody wallets is dit lastiger, omdat er geen centrale partij is die een overzicht genereert; hier moet je vaak zelf transacties herleiden via een block explorer of exportfunctie van je wallet-software.

Bij meerdere platforms en wallets is het combineren van al deze bronnen tot één overzicht een van de meest tijdrovende stappen in de voorbereiding van je aangifte. Fouten of ontbrekende transacties in deze fase kunnen leiden tot een onjuiste aangifte, ook als dat onbedoeld is.

FIFO staat voor 'first in, first out' en is een methode om te bepalen welke specifieke aankoop wordt geacht te zijn verkocht wanneer je een deel van je crypto verkoopt. Bij FIFO wordt aangenomen dat de oudste aankoop als eerste wordt verkocht, wat relevant is voor de berekening van een eventuele meerwaarde of het bepalen van de aanschafwaarde.

Niet elk land of elke situatie schrijft dwingend FIFO voor, en er bestaan alternatieve methoden. Het consistent toepassen van één methode, en het kunnen onderbouwen waarom je voor die methode hebt gekozen, is belangrijker dan de exacte methode zelf. Raadpleeg bij twijfel een adviseur over welke methode in jouw situatie passend is.

Zowel in Nederland als in België gelden bewaartermijnen voor administratie die relevant kan zijn voor de belastingheffing. Voor particulieren is dit minder strikt geregeld dan voor ondernemers, maar het is verstandig om relevante gegevens meerdere jaren te bewaren, zeker zolang een aanslag nog kan worden herzien of gecorrigeerd.

Herleidbaarheid is minstens zo belangrijk als volledigheid: een overzicht dat je zelf niet meer kunt uitleggen, heeft weinig waarde bij een controle. Noteer daarom ook kort waarom bepaalde bedragen of waarderingen tot stand zijn gekomen.

Een portefeuille-tracker zoals die van Block #9 (beschikbaar via /portefeuille) kan helpen om transacties uit meerdere beurzen en wallets samen te brengen in één overzicht, inclusief historische waarderingen. Voor Pro-gebruikers biedt de tracker exportmogelijkheden die zijn afgestemd op de behoeften van de Nederlandse box 3-aangifte en Belgische verrichtingen, zodat je niet handmatig tientallen losse exports hoeft samen te voegen.

Zo'n tool vervangt geen fiscaal advies en ontslaat je niet van de eigen verantwoordelijkheid om de gegevens te controleren, maar het kan het verzamelen en ordenen van gegevens aanzienlijk versnellen, vooral wanneer je actief bent op meerdere platformen of gebruikmaakt van staking en DeFi.