Erfenis & schenking
Schenken bij leven
Wie vermogen bij leven overdraagt, verplaatst niet alleen geld maar ook koersrisico, bewijslast en fiscale gevolgen. Bij beleggingen is het moment van overdracht bepalend — en dat moment moet je kunnen aantonen.
Wat maakt een schenking bewijsbaar?
Een schenking bestaat pas echt als er een moment, een waarde en een bedoeling zijn vastgelegd. Bij een bankoverboeking gaat dat vanzelf; bij een cryptotransactie of een baar goud die van hand tot hand gaat, niet.
Maak daarom een schenkingsdocument: wie, wat, hoeveel eenheden, welke koers of taxatie op welke datum, en de handtekeningen van beide partijen. Voor crypto voeg je de transactiehash toe — dat is het sterkste bewijs dat er bestaat.
In België gelden voor sommige schenkingen registratie- of termijnregels (de verdachte periode voor niet-geregistreerde schenkingen); in Nederland tellen schenkingen binnen 180 dagen voor overlijden alsnog mee voor de erfbelasting. Timing is dus geen detail.
- Schenkingsdocument met datum, aantal en waardering
- Crypto: transactiehash bewaren als bewijs
- Let op termijnen rond overlijden (NL: 180 dagen)
Per activaklasse
ETF's schenk je het schoonst door effecten intern over te boeken naar de rekening van de begiftigde. Verkopen en geld schenken werkt ook, maar levert onnodige transactiekosten en, in België, mogelijk een belastbare meerwaarde op naam van de schenker.
Crypto stuur je naar een wallet die de begiftigde zélf beheert. Blijf je de sleutels houden 'tot ze er klaar voor zijn', dan is het fiscaal en juridisch geen schenking maar bewaring — met alle risico's van dien.
Fysiek goud gaat over door feitelijke overdracht. Leg dat vast met een document en foto's van serienummers, anders is later niet aantoonbaar wanneer het metaal van eigenaar wisselde.
Schenken per activaklasse
| Activa | Overdrachtswijze | Bewijsstuk |
|---|---|---|
| ETF's | Interne effectenoverboeking | Brokerbevestiging |
| Crypto | Transactie naar eigen wallet | Transactiehash + document |
| Goud/zilver | Fysieke overdracht | Schenkingsakte, serienummers |
| Contant geld | Overboeking | Bankafschrift |
Veelgemaakte fouten
De klassieke misser is schenken zonder de begiftigde te leren omgaan met wat hij krijgt. Een tiener met een hardware wallet en zonder back-upplan is geen vermogensoverdracht maar een tijdbom.
Tweede fout: alles in één keer schenken op het moment dat de koers hoog staat. Bij beleggingen verlaag je de fiscale last vaak juist door in tranches te schenken, gespreid over jaren en over waarderingsmomenten.
Derde fout: geen rekening houden met je eigen behoefte. Vermogen dat je weggeeft, kun je niet terugvragen — schenk pas nadat je je eigen buffer en pensioen hebt doorgerekend.
Veelgestelde vragen
Moet ik een notaris inschakelen?
Niet altijd, maar bij grotere bedragen en bij Belgische schenkingen van roerend goed is registratie of een akte vaak verstandiger dan een onderhandse afspraak.
Kan ik crypto schenken zonder te verkopen?
Ja, en dat is meestal het beste: je draagt de munten zelf over en vermijdt een verkoopmoment.
Welke koers gebruik ik voor de waardering?
De koers op het moment van overdracht, van een controleerbare bron, vastgelegd in het schenkingsdocument.
Lees ook
Crypto nalaten
Zonder plan verdwijnt crypto met de sleutels. Zo leg je toegang, bewijs en waardering vast zodat je erfgenamen er echt bij kunnen.
ETF's en effecten erven
Hoe een beleggingsrekening met ETF's overgaat naar erfgenamen: blokkering, waardering op overlijdensdatum, verdeling en de valkuilen bij buitenlandse brokers.
Goud en zilver nalaten
Fysiek edelmetaal erft anders dan een rekening: zonder aankoopbewijs en vindplaats ontstaat discussie met erfgenamen én met de fiscus.