Erfenis & schenking
Goud en zilver nalaten
Edelmetaal is bewust anoniem en tastbaar — precies daarom is het lastig na te laten. Er is geen instelling die je erfgenamen belt en geen rekeningoverzicht dat automatisch bij de notaris landt. Wat er wél is: metaal in een kluis dat iemand moet vinden, herkennen en waarderen.
Vindbaarheid en bewijs
Maak een inventaris: aantal munten en baren, gewicht per stuk, muntsoort, jaartal en waar ze liggen. Voeg aankoopfacturen toe — die bewijzen niet alleen echtheid maar ook de herkomst richting de belastingdienst.
Kluis bij de bank, thuiskluis of bewaargeving bij een handelaar hebben elk hun eigen route. Bij een bankkluis wordt de toegang na overlijden geblokkeerd tot de erfrechtpapieren rond zijn en wordt de inhoud vaak in bijzijn van een notaris geïnventariseerd.
Bij bewaargeving bij een handelaar staat je metaal op naam in een register; dat maakt overdracht eenvoudig, maar controleer of het toegewezen (allocated) bewaring is en geen vordering op het bedrijf.
- Inventaris met gewicht, type en locatie
- Aankoopfacturen bewaren als herkomstbewijs
- Bankkluis wordt verzegeld tot de akte er is
Waarderen op de overlijdensdatum
De aangifte gebruikt de marktwaarde op de overlijdensdatum. Voor baren is dat de spotprijs per gram maal het gewicht; voor beleggingsmunten telt vaak een kleine premie boven spot, voor verzamelmunten kan de numismatische waarde juist veel hoger liggen.
Laat verzamelstukken taxeren. Een reeks historische munten als 'goud, 800 gram' aangeven kan zowel te veel als te weinig belasting opleveren en is bij controle lastig te verdedigen.
Reken met troy ounce (31,1 g) waar de handel dat doet, maar zet in de inventaris altijd ook het gewicht in gram — dat voorkomt rekenfouten bij erfgenamen die de markt niet kennen.
Waarderen per soort
| Soort | Waarderingsbasis | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Baar 1 kg | Spot × gewicht | Certificaat bewaren |
| Beleggingsmunt | Spot + premie | Premie verschilt per munt |
| Verzamelmunt | Taxatie | Numismatische waarde kan spot ver overstijgen |
| Zilverbaar | Spot × gewicht | Btw-regime verschilt van goud |
Verdelen en verkopen
Metaal verdeelt zich makkelijker dan vastgoed maar lastiger dan geld: één kilobaar knip je niet in drieën. Kleine coupures (100 g of munten van 1 oz) maken een nalatenschap veel eenvoudiger te verdelen — iets om nu al rekening mee te houden bij aankoop.
Verkopen erfgenamen, laat dan meerdere biedingen opvragen. Het verschil tussen een straathandelaar en een gerenommeerde partij loopt bij grotere partijen snel op tot een paar procent.
In België valt fysiek goud onder de nalatenschap en dus onder successierechten; in Nederland telt het mee in de rendementsgrondslag van box 3 bij de erfgenaam. Aangeven is in beide gevallen verplicht, ook zonder rekening of tegenpartij.
Veelgestelde vragen
Is fysiek goud belastingvrij na te laten?
Nee. Het valt gewoon in de nalatenschap, ook als er geen instelling is die het meldt.
Wat als de kluis pas jaren later gevonden wordt?
Dan volgt een aanvullende aangifte. Boetes zijn mogelijk, dus meld het zodra het bekend is.
Kleine of grote coupures kopen?
Kleinere eenheden hebben iets meer premie maar maken verdelen en gedeeltelijk verkopen aanzienlijk eenvoudiger.
Lees ook
ETF's en effecten erven
Hoe een beleggingsrekening met ETF's overgaat naar erfgenamen: blokkering, waardering op overlijdensdatum, verdeling en de valkuilen bij buitenlandse brokers.
Crypto nalaten
Zonder plan verdwijnt crypto met de sleutels. Zo leg je toegang, bewijs en waardering vast zodat je erfgenamen er echt bij kunnen.
Schenken bij leven
Schenken verlaagt later de erfbelasting, maar bij beleggingen komen waardering, bewijs en overdrachtsmoment nauw. Zo doe je het aantoonbaar goed.