Erfenis & schenking
Crypto nalaten
Bij een spaarrekening belt de notaris de bank. Bij zelf bewaarde crypto is er niemand om te bellen: wie de sleutels niet vindt, vindt het vermogen niet. Tegelijk moet de fiscus wél weten dat het bestaat. Dit is de nuchtere versie van hoe je dat regelt zonder je sleutels vandaag in gevaar te brengen.
Het kernprobleem: toegang versus veiligheid
Een seed phrase is tegelijk het eigendomsbewijs en de sleutel. Deel je hem te makkelijk, dan verlies je je crypto nu; deel je hem nergens, dan verliest je familie hem later. Een goed nalatenschapsplan splitst die twee: informatie over wát er is en waar het staat, gescheiden van de sleutel zelf.
Praktisch werkt een tweeluik het beste. Deel één is een bezittingenoverzicht (welke munten, welke wallets, welke beurzen, welke e-mailadressen) dat bij je testament of in een verzegelde envelop bij de notaris ligt. Deel twee is de sleutel: op metaal geslagen, op een andere fysieke plek, eventueel gesplitst over twee vertrouwenspersonen of een kluis.
Bewaar nooit een seed digitaal in een gedeelde cloudmap of e-mail 'voor het geval dat'. Dat is de meest voorkomende manier waarop nalatenschapsplannen leiden tot diefstal in plaats van erfrecht.
- Overzicht van bezittingen bij de notaris, sleutel apart
- Seed op metaal, niet in de cloud of in e-mail
- Eventueel splitsen: twee personen, twee locaties
Bewaartype bepaalt de route
Staat je crypto bij een gereguleerde Europese aanbieder, dan volgt die het normale erfrechtproces: erfgenamen leggen een verklaring van erfrecht of akte van erfopvolging voor, doorlopen identificatie en krijgen daarna uitbetaling of overdracht. Dat kan weken duren, maar het lukt.
Bij self-custody bestaat die route niet. Er is geen klantenservice en geen herstelprocedure. De enige route is de sleutel — plus, bij grotere bedragen, een multisig-opzet waarbij een erfgenaam of notaris één van de sleutels houdt en er pas na overlijden getekend kan worden.
Een tussenvorm die steeds vaker gebruikt wordt, is een tijdslot: een wallet die na een lange periode zonder activiteit door een tweede sleutel bereikbaar wordt. Dat werkt technisch prima, maar vraagt onderhoud — een plan dat je vijf jaar niet test, is geen plan.
Route per bewaartype
| Bewaartype | Wat erfgenamen nodig hebben | Risico |
|---|---|---|
| Beurs / broker | Akte van erfopvolging, identificatie | Vertraging, mogelijk bevriezing |
| Hardware wallet | Seed of pincode + toestel | Verlies = definitief weg |
| Multisig | Meerdere sleutelhouders | Complexiteit, afspraken vastleggen |
| Papieren wallet | Het fysieke document | Beschadiging, diefstal, vergeten locatie |
Fiscaal en juridisch: wat de erfgenaam moet aangeven
Crypto is voor de erfbelasting gewoon vermogen. In Nederland waardeer je op de koers op de overlijdensdatum; in België op de datum van overlijden volgens de aangifte van nalatenschap, met tarieven die per gewest en verwantschap sterk verschillen.
Documenteer daarom de waardering: een schermafdruk van de koers, de gebruikte bron en het aantal munten per wallet. Zonder dat bewijs discussieert de erfgenaam later met de belastingdienst over een cijfer dat niemand meer kan reconstrueren.
Vermeld crypto expliciet in je testament, ook als je geen bedragen noemt. Een zin als 'mijn digitale activa, zoals beschreven in de bij mijn notaris gedeponeerde inventaris' voorkomt dat erfgenamen niet weten dat er iets te zoeken valt.
Veelgestelde vragen
Moet ik mijn seed phrase in mijn testament zetten?
Nee. Een testament wordt na overlijden ingezien door meerdere partijen en is geen kluis. Zet in het testament de verwijzing naar de locatie, niet de sleutel zelf.
Wat als niemand weet dat ik crypto heb?
Dan is het praktisch verdwenen. Een inventaris zonder sleutels is nog steeds waardevol: erfgenamen weten dán tenminste waarnaar ze zoeken.
Betalen erfgenamen belasting over de koers van vandaag of van toen?
Over de waarde op de overlijdensdatum. Koersstijging daarna is een resultaat van de erfgenaam, niet van de nalatenschap.
Lees ook
ETF's en effecten erven
Hoe een beleggingsrekening met ETF's overgaat naar erfgenamen: blokkering, waardering op overlijdensdatum, verdeling en de valkuilen bij buitenlandse brokers.
Goud en zilver nalaten
Fysiek edelmetaal erft anders dan een rekening: zonder aankoopbewijs en vindplaats ontstaat discussie met erfgenamen én met de fiscus.
Schenken bij leven
Schenken verlaagt later de erfbelasting, maar bij beleggingen komen waardering, bewijs en overdrachtsmoment nauw. Zo doe je het aantoonbaar goed.