Skip to main content
Block #9

Codex

Waarom Block #9 dit doet.

Block #9 gaat niet over koersen alleen. Deze pagina verzamelt de teksten waarop dit alles rust: de whitepapers van de belangrijkste protocollen, de manifesten van de mensen die privacy als recht zagen, en de boeken over geld, macht en vrijheid. Alles verwijst naar de originele bron, lees zelf, geloof ons niet op ons woord.

Whitepapers

9

Originele protocollen

Manifesten & essays

8

Cypherpunk tot Bastiat

Boeken

13

Geld, staat en netwerken

Oudste tekst

1850

De lijn loopt verder terug dan crypto

Het systeem dat we niet willen

Het standpunt achter deze redactie, in het kort

Geld is de infrastructuur van je leven. Wie het uitgeeft, bepaalt wat het waard is; wie de betaalrails beheert, bepaalt wat je mag kopen en aan wie. Dat was eeuwenlang een abstracte discussie. Sinds betalen digitaal is, is het een praktische: een rekening kan worden bevroren, een transactie geweigerd, een bedrag geprogrammeerd met een vervaldatum of een bestedingsvoorwaarde.

Wij zijn niet tegen banken, niet tegen overheden en niet tegen regels. Wij zijn tegen de gedachte dat je toestemming nodig hebt om te bezitten, te sparen en te betalen. Een systeem waarin één partij de knop heeft, is een systeem waarin vrijheid een gunst is. Open protocollen draaien dat om: de regels staan in code die iedereen kan lezen, en niemand kan ze eenzijdig veranderen.

Daarom publiceren we koersen én context, kritiek én uitleg. Bitcoin is geen belegging waar we u toe aanzetten en zelfbewaring is geen belofte van winst. Het is een keuze over wie de sleutel heeft. Iedereen mag vrij zijn, en vrijheid begint bij begrijpen hoe het geldsysteem in elkaar zit.

30 teksten · chronologisch · laatst nagekeken op 17 augustus 2026

Essay1850

The Law (La Loi)

Frédéric Bastiat

Wat gebeurt er wanneer de wet zelf het instrument van plundering wordt? Bastiat schreef het in het jaar van zijn dood en het leest als commentaar op vandaag.

Mises Institute (gratis)Lezen
Boek1944

The Road to Serfdom

Friedrich A. Hayek

Hayeks waarschuwing dat centrale planning, ook met goede bedoelingen, de vrijheid opeet. Geschreven tijdens de oorlog, en de reden dat wij «het systeem dat we niet willen» kunnen benoemen.

University of Chicago PressLezen
Essay1945

The Use of Knowledge in Society

Friedrich A. Hayek

Waarom niemand, geen minister, geen algoritme, genoeg weet om een economie te sturen. Prijzen zijn informatie, en dat is precies waarom een open markt werkt.

EconlibLezen
Boek1946

Economics in One Lesson

Henry Hazlitt

Eén les, twintig keer toegepast: kijk niet enkel naar wat je ziet, maar ook naar wat er niet gebeurt. Het beste vaccin tegen slechte economische krantenkoppen.

Mises Institute (gratis)Lezen
Boek1949

Nineteen Eighty-Four

George Orwell

Geen boek over geld, wel over wat er overblijft van een mens wanneer alles wat hij doet gezien en geregistreerd wordt. Programmeerbaar geld maakt dat scenario technisch haalbaar.

PenguinLezen
Essay1974

Anatomy of the State

Murray N. Rothbard

Een koele ontleding van wat een staat is en hoe hij zichzelf in stand houdt. Je hoeft het niet met alles eens te zijn om er scherper van te worden.

Mises Institute (gratis)Lezen
Whitepaper1983

Blind Signatures for Untraceable Payments

David Chaum

Het vertrekpunt van digitaal contant geld: betalen kan controleerbaar én anoniem zijn. Chaum zag de bewakingsstaat aankomen toen het internet nog niet bestond.

Nakamoto InstituteLezen
Manifest1988

The Crypto Anarchist Manifesto

Timothy C. May

De voorspelling dat cryptografie de aard van bedrijven, belastingen en overheidscontrole zou veranderen. Geschreven op een hackerconferentie, veertig jaar te vroeg en toch raak.

Nakamoto Institute· 5 minLezen
Essay1991

Why I Wrote PGP

Philip Zimmermann

Zimmermann werd jarenlang onderzocht omdat hij encryptie aan gewone mensen gaf. Zijn verdediging is de kortste les over waarom «ik heb niets te verbergen» geen argument is.

philzimmermann.com· 6 minLezen
Manifest1993

A Cypherpunk's Manifesto

Eric Hughes

«Privacy is niet geheimhouding.» Twee bladzijden die uitleggen waarom je zelf code moet schrijven als je vrijheid wil, in plaats van erom te vragen.

activism.net· 5 minLezen
Boek1994

The Creature from Jekyll Island

G. Edward Griffin

Het ontstaan van de Federal Reserve, verteld als kroniek. Omstreden en polemisch, lees het kritisch, maar lees het, want het bepaalde de toon van een hele beweging.

Reality ZoneLezen
Boek1997

The Sovereign Individual

James Dale Davidson & Lord William Rees-Mogg

Voorspelde in 1997 dat digitale, ongrijpbare rijkdom de macht van de natiestaat zou uithollen. Sommige hoofdstukken lezen als een beschrijving van het heden.

Penguin Random HouseLezen
Whitepaper1998

b-money

Wei Dai

Tien jaar vóór Bitcoin: een schets van een gemeenschap waarin contracten worden afgedwongen door wiskunde in plaats van door geweld. Satoshi citeert het als eerste referentie.

weidai.com· 2 pagina'sLezen
Essay2005

Bit Gold

Nick Szabo

Szabo redeneert terug vanaf de vraag waarom goud werkte als geld en construeert het digitale equivalent. Onmisbaar om te begrijpen waarom schaarste rekenwerk kost.

Nakamoto InstituteLezen
Boek2008

The Ethics of Money Production

Jörg Guido Hülsmann

De morele vraag die zelden gesteld wordt: is het rechtvaardig dat een kleine groep nieuw geld mag maken? Gratis en volledig beschikbaar.

Mises Institute (gratis)Lezen
Whitepaper2013

CryptoNote v2.0

Nicolas van Saberhagen

De basis onder Monero: betalen zonder dat je hele financiële geschiedenis publiek en permanent doorzoekbaar is. Privacy als standaardinstelling, niet als optie.

getmonero.orgLezen
Boek2015

Digital Gold

Nathaniel Popper

De journalistieke geschiedenis van de eerste jaren: de mensen, de ruzies, de faillissementen. Nuttig tegenwicht voor wie denkt dat dit een rechte lijn was.

HarperCollinsLezen
Whitepaper2016

The Bitcoin Lightning Network

Joseph Poon & Thaddeus Dryja

Hoe je miljoenen kleine betalingen buiten de keten afhandelt zonder de eindafrekening uit handen te geven. Schaalbaarheid zonder toestemming.

lightning.networkLezen
Boek2018

The Bitcoin Standard

Saifedean Ammous

De geschiedenis van geld van schelpen tot centrale banken, met de vraag wat er gebeurt als geld weer schaars wordt. Het meest gelezen boek uit de sector.

saifedean.comLezen
Boek2020

The Price of Tomorrow

Jeff Booth

Technologie maakt alles goedkoper, terwijl het beleid koste wat het kost inflatie wil. Booth laat zien waarom die twee krachten niet samengaan.

thepriceoftomorrow.comLezen
Boek2021

Layered Money

Nik Bhatia

Geld als piramide van lagen, van goud naar centrale bank naar commerciële bank naar app. Het helpt om te zien op welke laag je eigenlijk staat.

nikbhatia.comLezen
Boek2021

The Blocksize War

Jonathan Bier

Het verslag van het conflict waarin bleek wie een open protocol werkelijk bestuurt: niet de bedrijven, niet de miners, maar de gebruikers die hun eigen node draaien.

blocksizewar.comLezen
Boek2023

Broken Money

Lyn Alden

Waarom het monetaire systeem werkt zoals het werkt, uitgelegd via de snelheid van informatie versus de snelheid van waarde. Nuchter, technisch en zonder bekeringsdrang.

lynalden.comLezen
Boek2023

Mastering Bitcoin

Andreas M. Antonopoulos

Het technische handboek, gratis online te lezen. Wie wil begrijpen wat er onder een transactie zit, begint hier en niet bij een YouTube-uitleg.

bitcoinbook (open source)Lezen

Hoe je deze lijst leest

Begin bij de vier stukken onder Begin hier: de bitcoin-whitepaper voor de techniek, A Cypherpunk's Manifesto voor de houding, The Law voor de politieke vraag en Broken Money voor het hedendaagse systeem. Samen goed voor een avond lezen, en daarna volgt de rest vanzelf.

We staan niet achter elke zin in elk boek. Sommige titels zijn polemisch, sommige voorspellingen zijn niet uitgekomen. Ze staan hier omdat ze het debat hebben gevormd, niet omdat ze gelijk hebben. Wilt u de techniek liever stap voor stap? Ga dan naar Crypto uitgelegd of naar onze research-nota's. Mist er een tekst die hier hoort? Laat het weten via de redactie.

Externe links openen in een nieuw venster. Block #9 host geen kopieën van auteursrechtelijk beschermd werk; boeken verwijzen naar de auteur of uitgever, gratis werken naar de rechthebbende die ze zelf publiceert.

Block Notes

Bitcoin voor het ontbijt, Brussel voor de lunch

Eén korte mail met wat er echt toe doet: koersen, regelgeving en de banken die bewegen. Geen hype, geen ruis.

  • Wekelijks op vrijdag 07:00
  • 2 minuten leestijd
  • Geen spam

Gratis. Uitschrijven kan met één klik.