Voorbeeldcase: kunst tokeniseren.

Een verzamelaar wil liquiditeit vrijmaken zonder het werk kwijt te raken. Hij verkoopt het schilderij aan een speciaal opgerichte besloten vennootschap en behoudt zelf twintig procent van de aandelen. De overige tachtig procent wordt in duizend tokens van elk 1.440 euro aangeboden aan beleggers.

Het werk blijft tijdens de looptijd in een gecertificeerd kunstdepot in Amsterdam en wordt periodiek uitgeleend aan musea. De beoogde horizon is zeven jaar, met een verkoopbesluit dat een meerderheid van tweederde van de tokenhouders vereist.

De doorlooptijd van eerste gesprek tot uitgifte bedraagt in dit soort dossiers vier tot zes maanden. Het zwaartepunt ligt niet bij de techniek, maar bij herkomstonderzoek en juridische structurering.

Herkomstonderzoek is de belangrijkste en tegelijk meest onderschatte stap. Een gat in de eigendomsketen tussen 1933 en 1945, een ontbrekende exportvergunning of een betwiste toeschrijving maakt een werk in één klap onverkoopbaar, hoe keurig de tokenstructuur er ook uitziet.

Een kunstcase kent meer betrokken partijen dan de meeste beleggers verwachten. Elk van hen draagt een specifiek risico, en juist de partij die ontbreekt vertelt je het meeste over de kwaliteit van het aanbod.

Let vooral op de scheiding tussen rollen. Wanneer de exploitant tegelijk taxateur, bewaarder en verkopende partij is, ontstaat een belangenconflict dat niet met een mooie website wordt opgelost.

Stel dat het werk na zeven jaar voor 2,6 miljoen euro wordt geveild, een stijging van ruim vijfenveertig procent. Van die opbrengst gaat eerst de veilingcourtage af, ongeveer achttien procent inclusief kosten, wat neerkomt op circa 2,13 miljoen euro netto.

Daarvan trek je zeven jaar lopende kosten af van gemiddeld 2,1 procent over de waarde, ruwweg 290.000 euro, plus de eenmalige emissiekosten van 117.000 euro die al bij aanvang in je instapprijs zaten. Wat overblijft is ongeveer 1,84 miljoen euro voor een inleg van 1,8 miljoen: een bruto waardestijging van vijfenveertig procent verdampt tot vrijwel nul rendement.

Dat is de kern van elke kunstcase: het werk moet niet een beetje, maar fors in waarde stijgen voordat de belegger iets overhoudt. Reken elk aanbod door met de kostenladder erbij, niet met de brochurewaarde.

Loop bij elk kunstaanbod dezelfde controlelijst af. Ontbreekt één van deze punten of blijft het antwoord vaag, dan is dat op zichzelf een reden om af te zien.