Podstawy
Czym jest Ethereum?
Ethereum to programowalny blockchain uruchomiony w 2015 roku. Oprócz własnej waluty, ether (ETH), sieć obsługuje tysiące aplikacji za pomocą tzw. inteligentnych kontraktów.
Coś więcej niż moneta
Podczas gdy Bitcoin zaprojektowano głównie jako pieniądz cyfrowy, Ethereum zbudowano jako platformę, na której deweloperzy mogą tworzyć aplikacje. Ether jest paliwem potrzebnym do uruchamiania tych aplikacji.
Na Ethereum działają między innymi zdecentralizowane giełdy, platformy pożyczkowe, rynki NFT i stablecoiny. Te zastosowania zbiorczo określa się często mianem DeFi (decentralized finance).
Inteligentne kontrakty
Inteligentny kontrakt to kod wykonywany automatycznie po spełnieniu określonych warunków, bez pośrednika. Można to porównać do umowy pożyczki, która automatycznie zwalnia zabezpieczenie po otrzymaniu spłaty.
Ponieważ kod znajduje się jawnie na blockchainie, teoretycznie każdy może sprawdzić, co robi dany kontrakt. W praktyce wymaga to wiedzy technicznej, a błędy w kodzie mogą prowadzić do utraty środków.
Od proof of work do proof of stake
Do września 2022 roku Ethereum działało na proof of work, podobnie jak Bitcoin. Wraz z 'The Merge' sieć przeszła na proof of stake, gdzie walidatorzy blokują ether jako zabezpieczenie w celu weryfikacji transakcji.
Ta zmiana zmniejszyła zużycie energii przez sieć o szacunkowo ponad 99 procent i otworzyła drogę do stakingu jako sposobu na zarabianie na etherze.
Skalowalność i sieci warstwy drugiej
Główna sieć Ethereum może przetwarzać jedynie ograniczoną liczbę transakcji na sekundę, co w okresach dużego obciążenia prowadzi do wyższych opłat. Sieci warstwy drugiej, takie jak Arbitrum czy Optimism, przetwarzają transakcje poza główną siecią i okresowo zapisują wyniki z powrotem na niej.
Dzięki temu korzystanie z aplikacji Ethereum jest tańsze i szybsze, choć dodaje to dodatkową warstwę technologii i ryzyka, które użytkownicy powinni brać pod uwagę.
Kupowanie i używanie ether
Ether jest dostępny na większości europejskich giełd kryptowalut licencjonowanych zgodnie z MiCA. Po zakupie możesz używać ether do płacenia opłat transakcyjnych (gas fees), stakingu lub przenieść go do własnego portfela.
Niektóre giełdy oferują usługi stakingu, w których przejmują techniczne zarządzanie za opłatą. Zwróć uwagę na warunki oraz ryzyko kontrahenta platformy.
Ryzyka ekosystemu Ethereum
Inteligentne kontrakty mogą zawierać błędy wykorzystywane przez oszustów, co czasem prowadzi do dużych strat. Zawsze przeprowadzaj badania dotyczące projektu, zanim zainwestujesz w niego pieniądze.
Cena ether jest również zmienna i często podąża za szerszym rynkiem kryptowalut. Staking może ponadto wiązać się ze stałym okresem blokady, zależnie od platformy.
Najczęstsze pytania
Jaka jest różnica między Bitcoinem a Ethereum?
Bitcoin zaprojektowano głównie jako pieniądz cyfrowy, podczas gdy Ethereum to programowalna platforma, na której deweloperzy mogą budować aplikacje z inteligentnymi kontraktami. Oba wykorzystują technologię blockchain, lecz w innym głównym celu.
Czym jest gas na Ethereum?
Gas to jednostka używana do wyrażania opłat transakcyjnych na Ethereum. Każda operacja w sieci, taka jak wysłanie ether czy użycie inteligentnego kontraktu, kosztuje określoną ilość gazu, płaconą w ether.
Czy mogę zarobić na stakingu ether?
Staking może przynieść nagrodę za pomoc w zabezpieczaniu sieci, ale zwrot jest zmienny i niegwarantowany. Wartość zastakowanego ether może również spaść.
Czy Ethereum jest bezpieczniejsze niż Bitcoin?
Trudno porównać bezpieczeństwo wprost. Podstawowa sieć Ethereum jest zabezpieczana przez tysiące walidatorów, ale szersza gama aplikacji zbudowanych na niej wprowadza dodatkowe ryzyko, mniej obecne w przypadku Bitcoina.
Co się dzieje, gdy inteligentny kontrakt zawiera błąd?
Błędy w inteligentnych kontraktach mogą prowadzić do utraty środków użytkowników, a takich transakcji zwykle nie da się cofnąć. Renomowane projekty poddają więc swój kod zewnętrznym audytom, choć i one nie dają absolutnej gwarancji.
Czytaj dalej
Czym jest blockchain?
Jasne wyjaśnienie technologii blockchain: jak działa, dlaczego buduje zaufanie bez pośredników oraz jakie są realne ryzyka i zastosowania.
Czym jest DEX?
DEX to zdecentralizowana giełda, na której handlujesz bezpośrednio z własnego portfela. Jak działa, ile kosztuje i jakie niesie ryzyko.
Czym jest pula płynności?
Pula płynności to wspólna rezerwa aktywów, z którą handlujesz. Jak działa głębokość, poślizg, prowizje i impermanent loss.