Dossier seed phrase: back-up en beveiliging.

Een herstelzin is een reeks woorden uit een vaste woordenlijst waaruit je wallet alle privésleutels afleidt. De volgorde telt mee: dezelfde woorden in een andere volgorde leveren een ander vermogen op. Omdat de zin volgens een open standaard werkt, kun je hem in vrijwel elke wallet invoeren, ook van een ander merk.

Precies die universaliteit maakt hem gevaarlijk om digitaal te bewaren. Een foto in je fotorollen, een notitie in een cloudapp, een screenshot of een tekstbestand op je bureaublad synchroniseert vroeg of laat naar een server of komt mee in een back-up. Malware die specifiek zoekt naar woordenreeksen is al jaren gangbaar; er hoeft maar één apparaat besmet te raken.

Laat de zin bovendien altijd door het apparaat zelf genereren en typ hem nooit over in een website of app die erom vraagt. Geen enkele legitieme wallet, exchange of helpdesk vraagt ooit om je herstelzin; wie dat wel doet, probeert je te bestelen.

Papier is gratis en direct beschikbaar, en voor kleine bedragen een verdedigbare oplossing. Schrijf de woorden genummerd en leesbaar op met een pen die niet vervaagt, vermeld ook het type wallet en of er twaalf of vierentwintig woorden zijn, en berg het op in een gesloten envelop op een plek waar bezoek niet komt.

De zwakke plekken zijn bekend: brand, vocht, schimmel, verbleking, muizen en verhuizingen. Een kaartje in een keukenla overleeft geen woningbrand, en een inktprint in een vochtige kelder is na een paar jaar soms half onleesbaar. Papier is daarom prima als eerste kopie, maar zelden verstandig als enige kopie.

Maak in elk geval twee papieren kopieën en bewaar ze niet in hetzelfde gebouw. Bij een brand, inbraak of waterschade verlies je dan hooguit één van de twee. Vermeld op geen van beide kopieën hoeveel crypto het betreft of bij welk platform je klant bent.

Een metalen back-up slaat de woorden op in roestvast staal of titanium, door letters te stempelen, plaatjes te graveren of gestanste tegeltjes in een houder te schuiven. Producten als Cryptosteel, Billfodl, Blockplate, Keystone Tablet en de plaat van NGRAVE werken allemaal volgens hetzelfde principe: geen inkt, geen papier, geen elektronica.

De winst is dat de back-up brand, blussen, overstroming en decennia tijd doorstaat. Roestvast staal houdt ruim boven de temperatuur van een gemiddelde woningbrand stand, en er zit geen batterij of chip in die kan degraderen. Vaak volstaan de eerste vier letters van elk woord, omdat de standaardwoordenlijst daarmee al eenduidig is.

Let bij het stempelen op twee dingen: controleer elk woord tweemaal voordat je verdergaat, want een verkeerde letter in staal corrigeer je niet, en bewaar de plaat niet in dezelfde kast als je hardware wallet. Metaal beschermt tegen natuurgeweld, niet tegen een dief die alles in één keer meeneemt.

Een extra wachtwoordzin, vaak het vijfentwintigste woord genoemd, wordt bij de seed opgeteld en levert een compleet andere set adressen op. Wie je metalen plaat vindt maar de wachtwoordzin niet kent, komt nergens. De keerzijde is even hard: vergeet je die zin, dan is het vermogen weg. Bewaar hem dus apart en zorg dat één vertrouwd persoon weet dat hij bestaat.

Wil je het risico spreiden zonder wachtwoordzin, dan is een Shamir-back-up een alternatief. De seed wordt gesplitst in bijvoorbeeld drie delen waarvan er twee nodig zijn voor herstel. Eén verloren deel is dan geen probleem, en één gevonden deel geeft een dief niets. Verdeel de delen over locaties met verschillende risico's: thuis, bij familie in een andere stad, en eventueel een bankkluis.

Bedenk tot slot dat de meeste verliezen niet door hackers ontstaan maar door slordigheid: een verhuisdoos die is weggegooid, een kluissleutel die niemand kon vinden, een erfgenaam die niet wist wat de metalen plaat was. Leg daarom in gewone taal vast wat waar ligt en wie wat mag weten, zonder de woorden zelf in dat document op te nemen.

Een herstelzin controleren doe je door hem daadwerkelijk terug te zetten. Zet het hardware-apparaat terug naar fabrieksinstellingen en herstel met je back-up, of gebruik een tweede, leeg apparaat en kijk of het eerste adres exact overeenkomt. Doe dat één keer bij het opzetten en daarna jaarlijks, samen met een korte controle of de plaat nog leesbaar en aanwezig is.

Stuur bij een nieuwe opzet eerst een klein bedrag, herstel de wallet vanaf de back-up en verplaats dat bedrag weer voordat je een groot saldo overmaakt. Die tien minuten voorkomen de meest voorkomende ramp in zelfbeheer: een correct opgeschreven zin die bij een typefout of ontbrekend vijfentwintigste woord toch niets teruggeeft.