Dossiers
Dossier bitcoin-ETF's
Sinds de goedkeuring van Amerikaanse spot-ETF's in 2024 is er een gereguleerde route ontstaan waarlangs institutioneel geld in bitcoin kan stromen. Europese beleggers hebben doorgaans geen toegang tot die fondsen en gebruiken in plaats daarvan ETP's die op Europese beurzen noteren. Dit dossier legt de verschillen uit, inclusief kosten en risico's.
Tijdlijn
- SEC keurt de eerste Amerikaanse spot-bitcoin-ETF's goed.
- Eerste spot-ether-ETF's starten met handelen in de VS.
- Europese ETP's blijven de belangrijkste route voor EU-beleggers.
ETF versus ETP in Europa
Amerikaanse spot-ETF's vallen niet onder de Europese fondsregels en worden daarom zelden aan particulieren in de EU aangeboden. In Europa loopt de exposure meestal via een exchange traded product: een schuldinstrument dat door fysieke bitcoin bij een bewaarder wordt gedekt.
Een ETP is juridisch geen fonds met risicospreiding, maar een verplichting van een uitgever. De belangrijkste controlepunten zijn dan ook of de dekking fysiek is, wie de bewaarder is en hoe de aanspraak bij faillissement is geregeld.
- Fysiek gedekt of synthetisch met een tegenpartij?
- Wie is de bewaarder en hoe is bewaring gescheiden?
- Wat is de jaarlijkse beheervergoeding en de spread op de beurs?
Kosten en tracking
Naast de beheervergoeding, die doorgaans tussen enkele tienden van een procent en anderhalf procent ligt, betaal je transactiekosten aan je broker en de spread op de beurs. Bij lage volumes kan die spread zwaarder wegen dan de beheervergoeding.
Producten volgen de bitcoinprijs niet perfect. Verschillen ontstaan door kosten, door het moment van waardering en door beperkte handel buiten de openingstijden van de beurs, terwijl de cryptomarkt zelf doorloopt.
Zelf bezitten of via de beurs
Via een ETP koop je exposure in je bestaande beleggingsrekening, zonder wallets of sleutels. Je levert daarmee wel het belangrijkste kenmerk van crypto in: je bezit de munt niet zelf en kunt hem niet overboeken of gebruiken.
Zelf bezitten geeft volledige controle en geen doorlopende beheervergoeding, maar vraagt eigen beveiliging en administratie. De keuze hangt af van hoeveel operationeel werk je wilt dragen en hoe je fiscale situatie eruitziet.
Veelgestelde vragen
Kan ik als Nederlander of Belg een Amerikaanse bitcoin-ETF kopen?
Meestal niet. Zonder Europees informatiedocument mogen brokers deze fondsen niet aan particulieren aanbieden; Europese ETP's zijn het gangbare alternatief.
Bezit ik bitcoin als ik een ETP koop?
Nee. Je hebt een vordering op de uitgever, die de bitcoin bij een bewaarder aanhoudt. Overboeken naar een eigen wallet is doorgaans niet mogelijk.
Hoe wordt een ETP fiscaal behandeld?
Dat verschilt per land en per productstructuur. In Nederland valt het doorgaans in box 3; in België hangt het af van de aard van het instrument. Raadpleeg een adviseur.