Dossier crypto bewaren: hardware en software wallets.

Een wallet bewaart geen munten. De munten staan op de blockchain; de wallet bewaart de privésleutel waarmee je een transactie kunt ondertekenen. Wie de sleutel heeft, kan het saldo verplaatsen, ongeacht welk merk of welke app erop staat. Dat verklaart waarom alle beveiligingsadvies uiteindelijk over sleutelbeheer gaat en niet over de munten zelf.

Vrijwel elke moderne wallet leidt die sleutels af uit één herstelzin van twaalf of vierentwintig woorden. Die zin is dus geen wachtwoord dat je kunt resetten, maar de wortel van al je adressen. Verlies je de zin en het apparaat, dan is het saldo definitief onbereikbaar; kopieert iemand de zin, dan heeft die persoon volledige toegang zonder je apparaat nodig te hebben.

Het onderscheid dat er echt toe doet, is dus niet hardware tegenover software, maar de vraag waar de sleutel wordt gemaakt, waar hij wordt bewaard en welk apparaat hem gebruikt op het moment dat je tekent.

Een hardware wallet is een klein apparaat dat de privésleutel intern genereert en bewaart. Je computer of telefoon stuurt een concepttransactie naar het apparaat, jij controleert bedrag en adres op het schermpje van het apparaat zelf en bevestigt met een knop. De ondertekende transactie gaat terug; de sleutel blijft binnen. Zelfs op een besmette computer kan een aanvaller daardoor geen geldige transactie afdwingen zonder dat jij die fysiek goedkeurt.

Ledger, met de Nano- en Stax-lijn, is het bekendste merk en ondersteunt zeer veel netwerken via de eigen app. De firmware is deels gesloten; het apparaat gebruikt een secure element-chip die bestand is tegen fysieke uitleespogingen. Trezor kiest juist voor volledig open source firmware, wat onafhankelijke controle mogelijk maakt, met modellen die inmiddels ook een secure element bevatten.

NGRAVE profileert zich met een volledig air-gapped opzet: het apparaat heeft geen usb-dataverbinding, geen wifi en geen bluetooth en communiceert uitsluitend via qr-codes, terwijl de startsleutel deels uit sensordata en jouw vingerbewegingen wordt afgeleid. Coldcard richt zich op ervaren bitcoingebruikers met sd-kaartoverdracht, een duress-pincode en uitgebreide multisig-mogelijkheden. BitBox02 en Keystone zitten daartussen met de nadruk op eenvoud respectievelijk qr-ondertekening.

Koop een hardware wallet altijd rechtstreeks bij de fabrikant of een officiële distributeur. Apparaten van marktplaatsen kunnen vooraf zijn ingesteld met de seed van een aanvaller; een wallet die met een kant-en-klare herstelzin op papier wordt geleverd, is per definitie onveilig.

Software wallets zoals MetaMask, Rabby, Phantom, Trust Wallet, BlueWallet, Sparrow of Exodus bewaren de sleutels versleuteld op je telefoon of computer. Ze zijn gratis, direct te gebruiken en onmisbaar voor wie dagelijks met toepassingen op Ethereum, Solana of layer 2-netwerken werkt. Het risico is dat de sleutel op een apparaat staat dat met internet verbonden is en waarop je ook e-mail leest en software installeert.

Dat maakt een software wallet uitstekend geschikt als portemonnee voor dagelijkse bedragen, en ongeschikt als kluis voor je volledige vermogen. Een gangbare verdeling is een klein bedrag in een hot wallet voor transacties en het grootste deel achter een hardware wallet die je alleen aanraakt als je echt iets verplaatst.

De beste combinatie van beide werelden is een software wallet als interface met een hardware wallet als ondertekenaar. MetaMask, Rabby, Sparrow en Phantom kunnen allemaal een Ledger, Trezor of Keystone aansturen: je gebruikt de vertrouwde app, maar elke handtekening wordt fysiek op het apparaat bevestigd.

De juiste opzet volgt uit twee vragen: hoeveel bewaar je, en hoe erg is het als iets misgaat. Voor enkele honderden euro's is een goede software wallet met schermvergrendeling en een zorgvuldig bewaarde herstelzin verdedigbaar. Vanaf enkele duizenden euro's weegt de aanschaf van een hardware wallet ruimschoots op tegen het risico.

Bewaar je een bedrag dat je leven ingrijpend zou veranderen, kijk dan naar multisig: twee of drie sleutels op verschillende locaties, waarvan er bijvoorbeeld twee nodig zijn om te tekenen. Eén gestolen of verbrande sleutel betekent dan geen verlies. Dat vraagt meer discipline en een geoefende herstelprocedure, maar het haalt het enkelvoudige faalpunt weg.

Denk ook aan wat er gebeurt als jij er niet meer bent. Leg vast waar sleutels en back-ups liggen en hoe een nabestaande erbij kan, zonder die informatie op één plek te combineren. Een testherstel op een leeg apparaat, één keer per jaar, is de enige manier om te weten dat je noodplan echt werkt.