Interview
Het draaiboek achter cryptooplichting
Oplichting met crypto volgt zelden het clichébeeld van een dubieuze e-mail. Sofie Maes onderzoekt fraudedossiers en beschrijft een patroon dat maandenlang geduldig wordt opgebouwd.
In gesprek met
Sofie Maes — Onderzoeker financiële fraude, een gespecialiseerd onderzoeksbureau
Hoe begint zo'n dossier meestal?
Maes: 'Met vertrouwen, niet met techniek. Een gesprek via een chat-app, een gedeelde interesse, weken van contact. Pas daarna komt het beleggingsvoorstel, vaak met een verzorgd platform dat er professioneler uitziet dan een echte beurs.'
'Het slachtoffer ziet in het begin echte uitbetalingen. Dat is bewust: een kleine opname bevestigt dat het werkt en maakt de volgende, veel grotere storting mogelijk.'
Het vaste patroon van een dossier
- 01
Contact opbouwen
Weken tot maanden, sociaal, niet financieel
- 02
Klein succes tonen
Eerste opname lukt en bevestigt vertrouwen
- 03
Opschalen
Grotere stortingen, soms met geleend geld
- 04
Uitbetaling blokkeren
Plots belasting of borg vereist
Wat kan iemand nog doen in de eerste 48 uur?
Maes: 'Snelheid telt. Bewaar alle communicatie, noteer transactiehashes en adressen, meld het bij de politie en bij je bank. Als de middelen nog bij een vergunde beurs staan, kan een tijdige melding soms bevriezing opleveren.'
'Betaal nooit een extra bedrag om je geld vrij te krijgen. Die zogenaamde belasting of borg is de tweede fase van dezelfde fraude.'
- Alle chats en documenten bewaren
- Transactiehashes en adressen noteren
- Aangifte doen en de bank verwittigen
- Nooit betalen om een uitbetaling vrij te maken
Wie wordt getroffen?
Het beeld van de naïeve beginner klopt niet. In de dossiers die Maes ziet, zitten opvallend veel mensen met een financiële achtergrond.
Wat opvalt in de dossiers
Observaties uit de praktijk van dit bureau, niet uit een representatief onderzoek.
- Gemiddelde looptijd
- 11 weken
- Meldt binnen 48 uur
- 1 op 5
- Tweede poging
- 3 op 10
Van eerste contact tot laatste storting
De rest wacht uit schaamte
Benaderd door een nep-terugvorderingsdienst
Wat zou het meest helpen?
Maes: 'Snellere informatie-uitwisseling tussen banken, beurzen en politie. Nu verliezen we dagen aan formulieren terwijl middelen in uren verplaatst worden.'
'En minder schaamte. Elke week spreek ik mensen die maanden gewacht hebben met melden. Dat wachten is precies waar dit verdienmodel op rekent.'
Veelgestelde vragen
Kan ik gestolen crypto terugkrijgen?
Soms, als de middelen bij een vergunde partij belanden en je zeer snel meldt. In veel gevallen lukt het niet.
Bestaan er betrouwbare terugvorderingsdiensten?
Wees uiterst voorzichtig. Veel zogenaamde recovery-diensten benaderen slachtoffers actief en zijn zelf onderdeel van de fraude.
Waar meld ik oplichting in België of Nederland?
Bij de politie, je bank en de betrokken toezichthouder. Meld ook bij het platform waar de middelen naartoe gingen.
Over de auteur
Amina volgt belastingregels rond crypto in Nederland en België. Ze vertaalt fiscale wetteksten naar praktische stappen voor particuliere beleggers.