Digitale euro (CBDC).

Contant geld verliest terrein, en de Europese retailbetaalmarkt leunt zwaar op niet-Europese kaartnetwerken en techbedrijven. Een digitale euro geeft burgers een publiek alternatief dat overal in de eurozone werkt en niet afhankelijk is van één commerciële partij.

Daarnaast speelt strategische autonomie: bij een verstoring van buitenlandse infrastructuur moet betalen door kunnen gaan. Offline functionaliteit — betalen zonder internetverbinding, met gegevens die alleen tussen de twee apparaten blijven — is daarom een uitdrukkelijke eis.

De ECB stelt dat zij geen individuele gebruikers kan identificeren: banken zien de klantgegevens, de centrale bank ziet gepseudonimiseerde data. Voor offline betalingen is het voorstel om de privacy vergelijkbaar te maken met contant geld, waarbij alleen de betaler en ontvanger de transactie kennen.

Critici wijzen erop dat die beloftes in wetgeving verankerd moeten zijn en niet alleen in beleid. Dat is precies wat het Parlement in de behandeling probeert vast te leggen, samen met een expliciet verbod op programmeerbaarheid van uitgaven.

Zonder limiet zouden spaarders in een crisis massaal kunnen overstappen van bankdeposito's naar centralebankgeld. Genoemde bedragen liggen rond de 3.000 euro per persoon, maar het definitieve getal wordt pas na de wet vastgesteld. Banken pleiten voor een laag limiet, consumentenorganisaties voor een bruikbaar bedrag.

Er komt naar verwachting een 'waterval': betaal je meer dan je saldo, dan wordt automatisch bijgevuld vanaf je bankrekening.

De digitale euro is geen cryptomunt: geen blockchain die iedereen kan lezen, geen vrij zwevende koers, geen alternatief voor bitcoin. Het is een euro, uitgegeven door de centrale bank, in digitale vorm. En het is geen vervanging van contant geld — dat blijft volgens het voorstel wettig betaalmiddel.