Waarom MiCA de lat hoger legt dan de sector wil toegeven.

Jarenlang beloofde de cryptosector dat zelfregulering zou volstaan: keurmerken, brancheverenigingen, vrijwillige gedragscodes. In de praktijk bleven grote spelers onder minimaal toezicht opereren, met wisselende reserve-informatie en onduidelijke scheiding van klantengeld. Faillissementen van grote platformen legden bloot hoe weinig garanties gebruikers daadwerkelijk hadden.

Dat is geen verwijt aan individuele ondernemers, maar een structureel gevolg van een markt zonder afdwingbare regels. Toezichthouders konden weinig doen zolang er geen Europees kader bestond. MiCA verandert die uitgangspositie fundamenten: vergunningsplicht, kapitaaleisen en aansprakelijkheid zijn nu afdwingbaar in plaats van vrijblijvend.

Aanbieders van cryptodiensten moeten een vergunning aanvragen bij een nationale toezichthouder, klantengeld gescheiden houden van bedrijfsvermogen en een witboek publiceren voor nieuwe tokens. Stablecoin-uitgevers krijgen strengere reserve-eisen, inclusief periodieke controle door een onafhankelijke accountant.

Voor gebruikers betekent dit meer transparantie over wie welke rol speelt: een handelsplatform, een bewaarder of een tussenpersoon. Dat klinkt saai, maar juist die scheiding van rollen voorkomt dat één partij tegelijk uw geld beheert, ermee handelt en de koers beïnvloedt.

Kleinere partijen wijzen terecht op de kosten van compliance: juridisch advies, rapportageverplichtingen en langere doorlooptijden voor productlanceringen. Sommige innovatieve projecten kiezen ervoor om buiten Europa te lanceren, wat op korte termijn Europese gebruikers toegang tot bepaalde diensten kan kosten.

Ook is niet elk onderdeel van MiCA even scherp geformuleerd. De behandeling van DeFi-protocollen en volledig gedecentraliseerde platformen blijft vaag, waardoor toezichthouders in verschillende lidstaten uiteenlopende interpretaties hanteren. Dat ondermijnt de belofte van één Europese markt.

Ondanks die kritiek weegt de winst aan consumentenbescherming zwaarder dan de administratieve last, zeker voor particuliere gebruikers die vaak niet kunnen beoordelen hoe solide een platform financieel is. Een vergunningsplicht dwingt platformen om die informatie wél beschikbaar te maken.

Bovendien geeft één Europees kader grotere partijen minder ruimte om lidstaten tegen elkaar uit te spelen. Voorheen kon een aanbieder shoppen naar het land met het soepelste toezicht. MiCA maakt dat lastiger, wat op termijn de kwaliteit van toezicht in de hele Unie optrekt.

In plaats van te blijven hameren op de lasten, zou de sector garen bij het actief meedenken over de vage plekken in MiCA, met name rond DeFi. Dat is een betere strategie dan wachten tot toezichthouders zelf invullen wat vaag is gebleven.

Voor gebruikers blijft de boodschap simpel: een vergunning is geen garantie tegen verlies door koersschommelingen, maar wel een signaal dat een partij aan minimale eisen voldoet. Dat onderscheid blijft belangrijk om te blijven benadrukken.