MiCA — vergunningen & overgang.

Vóór MiCA verschilde het toezicht op crypto per lidstaat sterk. Nederland kende een registratieplicht bij DNB die vooral over witwasbestrijding ging, Duitsland had een volwaardige vergunning en in andere landen gold nauwelijks iets. Aanbieders konden zo shoppen tussen regimes, terwijl consumenten in de praktijk overal dezelfde risico's liepen.

De ineenstorting van Terra/Luna en FTX versnelde het politieke proces. MiCA moet drie dingen doen: consumenten beschermen, financiële stabiliteit bewaken bij grote stablecoins, en één interne markt maken waarin een vergunning in één lidstaat in de hele Unie geldt.

MiCA dekt de uitgifte van cryptoactiva en tien dienstverleningscategorieën, van bewaring en handelsplatformen tot orderuitvoering en advies. Voor stablecoins gelden aparte, zwaardere regels: reserves moeten volledig gedekt en dagelijks afwikkelbaar zijn, en bij grote 'significante' tokens houdt de Europese Bankautoriteit direct mee toezicht.

Buiten MiCA vallen NFT's die echt uniek zijn, gedecentraliseerde protocollen zonder identificeerbare aanbieder, en cryptoactiva die al onder MiFID II als financieel instrument kwalificeren. Rond die randen zit de meeste juridische discussie: veel NFT-series worden in de praktijk wél als fungibel gezien.

• Titel II: uitgifte van 'andere' cryptoactiva, met whitepaperplicht
• Titel III: asset-referenced tokens (ART)
• Titel IV: e-money tokens (EMT), zoals euro-stablecoins
• Titel V: vergunning en gedragsregels voor dienstverleners (CASP's)
• Titel VI: marktmisbruik, handel met voorkennis en marktmanipulatie

Het aantal verleende vergunningen loopt achter op de aanvragen. Toezichthouders vragen doorgaans meer onderbouwing over governance, uitbesteding en de scheiding van klantactiva dan aanvragers hadden voorzien. Partijen die in 2025 nog onder een nationaal overgangsregime handelden, moeten in 2026 kiezen: vergunning rond krijgen, fuseren met een vergunninghouder, of de Europese markt verlaten.

Tegelijk begint de handhaving zichtbaar te worden. Toezichthouders publiceren waarschuwingen over niet-vergunde aanbieders die zich toch op Europese klanten richten, en over influencermarketing die rendement suggereert zonder risicowaarschuwing.

Voor de gebruiker is het belangrijkste effect dat de aanbiederlijst korter en beter controleerbaar wordt. Elke vergunninghouder staat in een openbaar register; staat een partij daar niet in en richt zij zich toch op Nederlandse of Belgische klanten, dan is dat een rode vlag.

MiCA is geen garantie tegen koersverlies. De verordening zegt niets over de waarde van een token en beschermt niet tegen een gefaalde businesscase. Wat je wél krijgt: duidelijkere informatie vooraf, gescheiden bewaring van je munten en een aanspreekpunt bij klachten.